Xem ảnh lớn ↗

Đào bitcoin 1 ngày được bao nhiêu, bao lâu được 1 bitcoin?

Với một máy đào chuyên dụng Antminer S21, một ngày bạn đào được khoảng 9.537 satoshi. Quy ra tiền là khoảng 209.017 đồng. Đó là số tôi tính theo dữ liệu mạng bitcoin lúc 11:03 ngày 27/9/2026 (giờ Việt Nam).

Satoshi là đơn vị nhỏ nhất của bitcoin. Một bitcoin bằng 100 triệu satoshi. Lúc tôi đo, 1 satoshi tương đương khoảng 21,9 đồng.

Còn máy tính ở nhà? Chiếc PC tôi dùng để viết bài này một ngày đào được 0,000116 satoshi. Muốn đủ 1 satoshi, nó phải chạy liền 23,5 năm.

Bao lâu được 1 bitcoin? Máy S21 chạy không nghỉ cần khoảng 28,7 năm. Máy mạnh hơn là S21 XP cần 21,3 năm. Máy đời cũ S19j Pro cần tới 55,2 năm. Các con số này còn giả định độ khó và giá bitcoin giữ nguyên suốt chừng ấy năm. Thực tế độ khó được chỉnh lại sau mỗi 2.016 khối.

Tiền đào được chưa phải tiền lời. Máy S21 ăn 84 số điện mỗi ngày, tức 2.520 số một tháng. Một tháng như vậy, máy đào ra khoảng 6.270.511 đồng. Hóa đơn điện EVN cho 2.520 số, cộng VAT, là khoảng 9.082.476 đồng.

Vậy mỗi tháng lỗ khoảng 2.811.965 đồng, chưa tính tiền mua máy. Tôi giả định máy chạy đủ 30 ngày và nhà bạn không dùng điện cho việc gì khác.

Đào 1 bitcoin tốn bao nhiêu tiền điện? Với máy S21 và độ khó lúc đo, cần khoảng 880.824 số điện. Giá bình quân mỗi số khi máy chạy ở nhà là khoảng 3.604 đồng, đã có VAT. Nhân ra thì số điện đó tốn khoảng 3,17 tỷ đồng, trong khi 1 bitcoin lúc tôi đo có giá khoảng 2,19 tỷ đồng.

Đào bitcoin là gì, máy đào làm gì suốt ngày?

Đào bitcoin là đoán số. Máy đào đoán đi đoán lại hàng trăm nghìn tỷ lần mỗi giây, tới khi ra một kết quả đủ nhỏ. Máy nào ra trước thì được ghi khối giao dịch tiếp theo vào sổ cái bitcoin và nhận thưởng. Ở đây không có bài toán khó nào phải giải cả.

Cụ thể là thế này.

1. Thợ đào lấy các giao dịch đang chờ trong mempool, gom thành một khối nháp.
2. Máy dựng phần đầu của khối, gọi là block header. Phần này chỉ dài 80 byte, gồm phiên bản, mã băm của khối trước, bản tóm tắt mọi giao dịch (Merkle root), thời gian, ngưỡng mục tiêu và nonce.
3. Máy cho 80 byte đó đi qua hàm băm SHA-256 hai lần. Kết quả là một dãy số rất dài.
4. Nếu dãy số nhỏ hơn ngưỡng mục tiêu, khối được tìm ra. Nếu không, máy đổi nonce rồi băm lại từ đầu.
5. Khối tìm ra được gửi cho cả mạng. Các node chỉ cần băm lại một lần là biết đúng hay sai.

Nonce là một con số 32 bit mà thợ đào được tự do thay đổi. Mỗi lần đổi nonce là một lần đoán mới. Kết quả SHA-256 không đoán trước được. Vì vậy không có cách nào khôn hơn là thử thật nhiều lần.

Số lần đoán mỗi giây gọi là hashrate, hay tốc độ băm. Đơn vị hay gặp là TH/s, tức một nghìn tỷ lần băm mỗi giây. Hashrate càng cao thì trong cùng một khoảng thời gian, máy đoán được càng nhiều lần.

Độ khó cho biết ngưỡng mục tiêu thấp tới đâu. Độ khó càng cao thì kết quả phải càng nhỏ, và trung bình phải đoán càng nhiều lần mới trúng. Mạng bitcoin tự chỉnh độ khó để trung bình cứ khoảng 10 phút có một khối mới.

Máy tìm ra khối nhận phần thưởng khối. Phần thưởng gồm bitcoin mới được tạo ra trong khối đó, cộng với tổng phí của các giao dịch nằm trong khối. Muốn hiểu thêm bitcoin vận hành ra sao, bạn đọc bài bitcoin là gì.

Tự đào một mình gọi là đào solo. Trúng thì nhận trọn phần thưởng, không trúng thì không được gì. Vì một máy lẻ rất khó tự tìm ra khối, thợ đào thường cho máy tham gia pool đào, tức nhóm đào chung. Pool chia thưởng theo phần việc mỗi máy đã làm.

Từ đó ra một phép tính đơn giản. Tiền bạn đào được tỷ lệ với phần của bạn trong tổng số lần đoán của cả mạng. Tiền bạn bỏ ra chủ yếu là tiền điện. Có lãi hay không phụ thuộc vào ba con số. Thứ nhất là 1 TH/s một ngày đào được bao nhiêu. Thứ hai là máy tốn bao nhiêu điện cho mỗi TH/s. Thứ ba là giá một số điện nhà bạn.

Đào trên PC, laptop: tôi đo thử chính máy của mình

Tôi không muốn đoán, nên tôi đo. Máy tôi dùng là PC để bàn dùng chip Intel Core i5-11400, 6 nhân 12 luồng. Lúc 11:02 ngày 27/9/2026 giờ Việt Nam, tôi tải block header của khối mới nhất về.

Rồi tôi viết một chương trình Python đơn giản. Chương trình giữ nguyên header, chỉ đổi nonce rồi băm SHA-256 hai lần, cứ thế lặp lại. Để chắc nó băm đúng, tôi thử băm nguyên header gốc trước. Kết quả khớp với mã băm thật của khối đó.

Python chạy chậm hơn các phần mềm đã tối ưu. Vì vậy tôi đo thêm tốc độ SHA-256 của OpenSSL trên cùng máy, rồi nhân với 6 nhân thật. Con số đó là mức tốt nhất mà PC này có thể đạt. Nó là ước tính, không phải số đo trực tiếp.

Đo và tính ngày 27/9/2026, theo độ khó 132,76 nghìn tỷ tại khối 968.778.

Với tốc độ đo được, PC này đào solo phải mất khoảng 7,4 tỷ năm mới ra một khối. Vào pool thì mất hàng chục năm mới được 1 satoshi. Để so sánh, tuổi của vũ trụ là khoảng 13,8 tỷ năm.

Tốc độ của cả mạng bitcoin lúc tôi đo gấp khoảng 389 nghìn tỷ lần PC này chạy Python. Mức tốt nhất ước tính cũng chỉ nhanh hơn Python 7,9 lần. Ở mức đó, 1 satoshi vẫn cần khoảng 3 năm.

Tính thêm tiền điện thì càng tệ. CPU này có công suất danh định 65 W. Chạy cả ngày, nó ăn khoảng 1,56 số điện. Đào đủ 1 satoshi mất khoảng 8.594 ngày.

Tính theo giá điện EVN có VAT, tiền điện cho 1 satoshi đó rơi vào khoảng 29 triệu đến 50 triệu đồng. Mức thấp là khi nhà bạn đang ở bậc 1, mức cao là bậc 6. Còn 1 satoshi chỉ đáng khoảng 21,9 đồng.

Tôi không đo laptop. Nhưng dù laptop của bạn nhanh gấp mười lần PC này chạy Python, bạn vẫn cần khoảng 2,4 năm cho 1 satoshi.

Card đồ họa cũng không khá hơn bao nhiêu. RTX 4090 băm SHA-256 khoảng 22 GH/s theo benchmark hashcat. Bitcoin băm hai lần, nên tốc độ đào ước chừng một nửa. Phép chia đôi này là tôi tự ước tính. Với khoảng 11 GH/s, cần tới 521.975 năm mới đủ 1 bitcoin.

Điện thoại đào bitcoin được không, app đào coin miễn phí là gì?

Không. App trên điện thoại không đào bitcoin bằng chính chiếc điện thoại đó. Đây không phải ý kiến riêng của tôi. Cả Google Play lẫn App Store đều không cho phép kiểu app này.

Chính sách nhà phát triển của Google Play ghi rõ họ không cho phép ứng dụng đào tiền mã hóa trên thiết bị. Họ chỉ cho phép app quản lý việc đào từ xa. Apple cũng vậy. Mục 3.1.5(ii) trong hướng dẫn xét duyệt của Apple ghi rằng app không được đào tiền mã hóa, trừ khi việc tính toán diễn ra ngoài thiết bị.

Apple lấy đào trên đám mây, tức thuê máy đào đặt ở nơi khác, làm ví dụ cho trường hợp được phép. Mục 2.4.2 còn ghi thêm rằng app, kể cả quảng cáo trong app, không được chạy ngầm những việc không liên quan như đào tiền mã hóa.

Vậy con số tăng dần trong app đào coin là gì? Thường là điểm thưởng hoặc token riêng của dự án. Có khi là tiền quảng cáo được chia lại khi bạn xem quảng cáo. Cũng có khi đó là một hợp đồng đào trên đám mây mà bạn đã mua.

Pi Network là ví dụ quen thuộc. Nút «đào» trong app Pi không bắt điện thoại tính toán gì. Bạn bấm để xác nhận mình còn hoạt động, và số Pi tăng theo quy tắc của dự án. Chi tiết có trong bài Pi Network là gì.

Tôi không đo điện thoại. Nhưng giả sử điện thoại của bạn nhanh ngang chiếc PC ở phần trên, kết quả vẫn là hàng chục năm cho 1 satoshi. Điện thoại phải băm liên tục thì còn nóng lên và nhanh chai pin.

Hỏi app đào coin nào uy tín thì câu trả lời thật lòng là không có app nào đào bitcoin trên điện thoại. App đáng tin chỉ có thể là app theo dõi máy đào thật, hoặc app nói rõ bạn đang mua cái gì. Một câu hỏi giúp lọc app rất nhanh: tiền này từ đâu ra? Điện thoại không tạo ra nó, vậy phải có người trả.

Máy đào bitcoin S19j Pro, S21, máy mini và chuyện cắm máy ở nhà

Thứ đào được bitcoin thật là máy đào ASIC. ASIC là loại chip chỉ làm một việc, ở đây là băm SHA-256. Nó không chạy game, không lướt web được. Đổi lại, máy S21 băm nhanh gấp khoảng 82 triệu lần PC của tôi chạy Python.

Dân đào coin ở Việt Nam hay gọi dàn máy đào là trâu cày, còn cho máy chạy là «cày». Bảng dưới là thông số chính hãng của những máy hay được hỏi. Cột đào được và cột thời gian ra 1 BTC là số tôi tính ngày 27/9/2026.

Thông số theo nhà sản xuất (Bitmain, MicroBT), máy mini theo GitHub và nơi bán. Cột đào được tính ngày 27/9/2026, theo độ khó và giá bitcoin lúc đo.

J/TH là số joule điện máy tốn cho mỗi TH băm được. Số này càng thấp thì máy càng tiết kiệm điện. Máy S19j Pro đời cũ tốn điện gấp 2,2 lần S21 XP cho cùng một lượng băm.

Giá máy thì tôi chỉ xác nhận được một mẫu. Cửa hàng chính thức của Whatsminer ghi M60S giá 1.692 đô lúc tôi xem, tức khoảng 44 triệu đồng. Giá các máy Antminer thì mỗi nơi bán một kiểu. Tôi không có giá chính hãng để ghi.

Máy đào mini (hay «máy đào bỏ túi») như Bitaxe Gamma dùng cùng loại chip BM1370 với S21 Pro. Nó chạy khoảng 1,2 TH/s và ăn khoảng 18 W. Theo nơi bán, máy có giá khoảng 61 đến 72 đô và kêu khoảng 35 đến 40 dB. NerdQAxe++ gắn bốn chip như vậy, giá khoảng 190 đến 238 đô.

Còn cắm một máy cỡ S21 ở nhà thì có ba chuyện phải tính.

Chuyện đầu tiên là điện. Máy S21 kéo khoảng 3.500 W liên tục, ngang một bếp từ đôi bật cả hai vùng nấu. Nguồn vào của máy là 220 đến 277 V, nên điện lưới 220 V ở nhà mình cắm được.

Nhưng 3.500 W ở 220 V là dòng khoảng 16 A chạy suốt ngày đêm. Bitmain khuyên tính dòng cho phép của dây điện trước khi dùng máy ở nhà. Ổ cắm, dây và aptomat đều phải chịu được mức đó hằng ngày.

Chuyện thứ hai là tiếng ồn. S21 Pro và S21 XP ghi 76 dBA khi quạt chạy hết cỡ. Chính Bitmain viết rằng máy có thể rất ồn và khuyên không nên ở cùng phòng với máy đang chạy.

Chuyện thứ ba là nhiệt. Gần như toàn bộ điện máy dùng biến thành nhiệt. Một ngày S21 ăn 84 số điện thì cũng thải ra chừng ấy năng lượng dưới dạng hơi nóng. Trời nóng như ở mình thì bạn còn tốn thêm tiền làm mát phòng. Khoản này chưa có trong phép tính của tôi.

Xem ảnh lớn ↗

Đào pool hay đào solo?

Một máy S21 đào solo thì trung bình 90,3 năm mới ra một khối. Mỗi năm chỉ có khoảng 1,1% cơ hội trúng. Ít ai chờ được như vậy, nên máy đào thường được nối vào pool.

Máy của bạn gửi lên pool những kết quả «gần trúng», gọi là share. Share không đủ nhỏ để thành khối. Nhưng nó chứng minh máy đã làm bao nhiêu việc. Pool đếm share của từng máy rồi chia thưởng sau khi trừ phí.

Cách chia có vài kiểu. FPPS trả cho mỗi share một khoản cố định, dù pool có tìm ra khối hay không. Khoản đó gồm cả coin mới lẫn phí giao dịch trung bình của mạng. PPS+ trả cố định phần coin mới, còn phần phí tính theo khối mà pool tìm được thật. PPLNS chỉ trả khi pool tìm ra khối, chia theo số share gần nhất.

Binance Pool trả bitcoin theo FPPS với phí 4%. Pool này không đặt mức trả thưởng tối thiểu. Tiền về tài khoản Binance mỗi ngày, trong khoảng 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều giờ Việt Nam. F2Pool có FPPS phí 4% và PPLNS phí 2%. ViaBTC có PPS+ phí 4% và PPLNS phí 2%.

Dữ liệu pool trên mempool.space, một năm tính tới ngày 27/9/2026, tổng 52.216 khối.

Hai pool lớn nhất tìm ra 46,3% số khối trong năm. Năm pool lớn nhất chiếm 77,4%. Có 32 pool tìm được ít nhất một khối.

Còn đào solo bằng máy mini thì sao? Bitaxe Gamma cần trung bình 15.057 năm cho một khối. Tức là mỗi năm có khoảng 0,0066% cơ hội. NerdQAxe++ nhanh gấp 4 lần mà vẫn cần 3.764 năm.

Nhưng chuyện trúng thật vẫn có. Trong một năm tới ngày 27/9/2026, các pool solo tìm ra 22 khối. Tính ra cứ khoảng 2.373 khối mới có một khối do người đào solo tìm. Tôi không biết mỗi khối đó do máy lớn hay máy mini tìm ra.

Tại sao đào bitcoin lại tốn điện?

Vì mỗi lần đoán đều tốn một ít điện, và mỗi giây cả mạng đoán một số lần khổng lồ. Lúc tôi đo, tốc độ cả mạng khoảng 950,3 EH/s. Một EH/s là một triệu TH/s. Máy tiết kiệm nhất trong bảng trên vẫn tốn 13,5 joule cho mỗi TH.

Mạng bitcoin không làm ra nhiều khối hơn khi có nhiều máy hơn. Cứ khoảng 10 phút vẫn chỉ một khối. Khi có thêm máy, độ khó tăng lên, và mỗi khối lại cần nhiều lần đoán hơn. Vì vậy tổng điện của cả mạng đi theo số máy, không đi theo số giao dịch.

Lượng điện đó cũng là thứ bảo vệ sổ cái. Muốn sửa một khối cũ, kẻ gian phải đoán lại khối đó và mọi khối sau nó. Họ còn phải nhanh hơn phần còn lại của cả mạng. Cách này gọi là bằng chứng công việc, hay Proof of Work.

Máy càng cũ thì mỗi bitcoin càng tốn điện. Với độ khó lúc đo, máy S21 XP cần khoảng 679.457 số điện cho 1 bitcoin. Máy S19j Pro cần khoảng 1.484.749 số, hơn gấp đôi.

Khi đào đang có lãi, người ta có lý do để cắm thêm máy. Máy mới vào thì độ khó tăng, và phần của mỗi máy nhỏ lại. Tới một lúc, chỉ những ai có điện rẻ hoặc máy tiết kiệm mới còn có lãi. Tiền điện là thứ quyết định ai trụ lại.

Ở quy mô một hộ gia đình, con số cũng lớn. Một máy S21 chạy một tháng dùng 2.520 số điện. Quá 400 số là giá điện sinh hoạt đã lên bậc cao nhất. Một máy đào dùng gấp 6,3 lần mốc đó.

Giá điện bậc thang EVN: một máy đào chạy một tháng tốn bao nhiêu?

Giá điện sinh hoạt ở Việt Nam tính theo bậc thang. Dùng càng nhiều thì mỗi số điện càng đắt. Biểu giá hiện hành của EVN có 6 bậc, áp dụng từ ngày 10/5/2025, chưa gồm VAT 8%.

Có quy định gộp lại thành 5 bậc, nhưng tới tháng 6/2026 hóa đơn thực tế vẫn tính theo 6 bậc. Bảng dưới dùng biểu giá 6 bậc đang áp dụng.

Biểu giá điện sinh hoạt của EVN theo Quyết định 1279/QĐ-BCT, áp dụng từ 10/5/2025. Cột cuối giả định cả nhà chỉ có máy đào dùng điện.

Một máy S21 chạy đủ tháng dùng 2.520 số. Chỉ 400 số đầu được tính giá từ bậc 1 tới bậc 5. 2.120 số còn lại đều tính giá bậc 6. Cộng VAT, hóa đơn là khoảng 9.082.476 đồng, bình quân 3.604 đồng mỗi số.

Áp cùng cách tính cho các máy khác thì ra bảng dưới đây, cũng theo độ khó và giá bitcoin ngày 27/9/2026.

Tính ngày 27/9/2026 theo độ khó và giá bitcoin lúc đo, máy chạy 30 ngày không nghỉ, nhà không dùng điện cho việc khác.

Không máy nào trong bảng trả nổi tiền điện theo giá sinh hoạt. Máy tiết kiệm nhất là S21 XP vẫn lỗ mỗi tháng. Máy đời cũ S19j Pro lỗ nhiều nhất, vì nó ăn gần bằng S21 mà chỉ đào được khoảng một nửa.

Nếu lấy giá điện trung bình của Việt Nam theo GlobalPetrolPrices (tháng 12/2025), khoảng 0,079 đô mỗi số, thì S21 trông như có lãi. Mức lãi khoảng 1,41 đô mỗi ngày. Nhưng đó là giá bình quân. Máy đào chạy ở nhà thì gần như toàn bộ số điện rơi vào bậc 6.

Máy mini thì khác một chút. Bitaxe Gamma chỉ dùng khoảng 12,9 số một tháng và đào ra khoảng 37.477 đồng. Nếu nhà bạn đang ở bậc 1, số điện đó tốn khoảng 27.641 đồng. Nếu nhà đã ở bậc 6, nó tốn khoảng 48.205 đồng, nhiều hơn tiền đào.

Ngay cả ở bậc 1, máy chỉ dư khoảng 9.836 đồng mỗi tháng. Với giá máy từ 61 đô, phải chừng 13 năm mới gỡ lại tiền máy, nếu độ khó giữ nguyên. Con số này là khi cắm Bitaxe vào pool. Máy này thường được dùng để đào solo, và tháng nào không trúng khối thì là 0 đồng.

Nếu bạn dùng điện theo giá kinh doanh hay sản xuất thì biểu giá khác. Hãy xem đúng biểu giá trên hợp đồng mua bán điện của mình.

Cách tính lãi lỗ và giá điện hòa vốn

Mọi con số ở trên đều ra từ một công thức. Bạn có thể tự tính với máy và giá điện của mình.

Lúc tôi đo, 1 TH/s đào được khoảng 48 satoshi một ngày. Quy ra là khoảng 1.045 đồng. Con số này tính từ độ khó lúc đó và phần thưởng trung bình của 1.008 khối gần nhất, tức khoảng một tuần.

Muốn biết giá điện bao nhiêu thì hòa vốn, dùng công thức thứ hai. Giá điện hòa vốn bằng tiền máy đào được một ngày chia cho số điện máy dùng một ngày. Nếu tiền điện một ngày lớn hơn tiền đào được một ngày thì ngày nào máy chạy cũng là ngày lỗ.

Lấy máy S21 làm ví dụ. Một ngày máy đào ra khoảng 209.017 đồng và ăn 84 số điện. Chia ra, giá điện hòa vốn là khoảng 2.488 đồng mỗi số. Giá bậc 3 có VAT đã là 2.570 đồng, còn bậc 6 là 3.737 đồng.

Tính ngày 27/9/2026. Giá có VAT từng bậc: bậc 1 2.143 đ, bậc 2 2.214 đ, bậc 3 2.570 đ, bậc 4 3.238 đ, bậc 6 3.737 đ.

Máy càng tiết kiệm điện, tức J/TH càng thấp, thì giá điện hòa vốn càng cao. S21 XP chịu được tới khoảng 3.226 đồng mỗi số. S19j Pro thì dưới 1.476 đồng mới hòa, thấp hơn cả giá bậc 1.

Tiền đào không phải lương cố định. Khi có thêm máy tham gia, cứ sau 2.016 khối độ khó lại được chỉnh lên. Cùng một máy khi đó đào được ít hơn. Các con số của tôi chỉ đúng cho thời điểm đo ngày 27/9/2026.

Phép tính này chưa có tiền mua máy. Nó cũng chưa tính tiền làm mát, tiền sửa chữa và phí pool. Tiếng ồn thì không quy ra tiền được, nhưng người sống cạnh máy vẫn phải chịu. Phép tính chỉ trả lời một câu hỏi: tiền điện có nhỏ hơn tiền đào hay không.

Máy mới vẫn liên tục ra đời. MicroBT giới thiệu dòng M70 vào tháng 12/2025. Theo Hashrate Index (chưa phải thông số chính hãng), M70 đạt 14,5 J/TH, M70S đạt 13,5 J/TH. Máy mới vào mạng làm độ khó tăng, nên giá điện hòa vốn của máy cũ lại càng thấp.

Xem ảnh lớn ↗

Đào bitcoin trên đám mây, và cách đào trên Binance

Đào trên đám mây là trả tiền để thuê một phần hashrate của máy đào đặt ở nơi khác. Bạn không sở hữu máy và không trả tiền điện trực tiếp. Mỗi ngày bạn nhận phần tiền đào tương ứng, sau khi đã trừ phí điện và phí bảo trì.

Khi đào trên đám mây, bạn mua một hợp đồng chứ không mua máy. Vì là hợp đồng, có ba điều cần hiểu trước. Bạn không nhìn thấy máy. Phí điện và phí bảo trì bị trừ trước khi bạn nhận tiền. Và khi độ khó tăng, tiền đào hằng ngày giảm, trong khi số tiền bạn trả lúc đầu thì không đổi.

Cách đào bitcoin trên Binance có hai kiểu. Kiểu thứ nhất là bạn có máy đào thật và nối máy vào Binance Pool. Trên trang cấu hình của máy, bạn nhập địa chỉ pool và tên worker. Tiền đào tính theo FPPS, trừ phí 4%, rồi về tài khoản Binance mỗi ngày.

Kiểu thứ hai là đào trên đám mây của Binance. Theo trang hướng dẫn chính thức đăng năm 2022, tiền thuê hashrate và tiền điện được trừ một lần từ ví Spot khi đặt mua. Tiền đào được cộng vào ví Funding mỗi ngày, phí pool là 4%.

Tôi không xác nhận được sản phẩm này tới tháng 9/2026 còn bán hay không. Muốn biết thì xem trực tiếp trên màn hình Binance Pool. Điều kiện và giá gói cũng chỉ nên tin theo màn hình đó.

Các gói đào đám mây quảng cáo trên mạng xã hội thì cần soi kỹ hơn. Những vụ lừa đảo đào đám mây từng bị phanh phui có cùng một kiểu. Họ bán nhiều hashrate hơn số máy thật sự có, rồi lấy tiền người sau trả cho người trước.

Hứa lãi mỗi ngày, thưởng giới thiệu và đòi phí trước khi rút đều là thủ đoạn lừa đảo đã gặp nhiều lần. Bên bán hashrate thật cũng không biết trước độ khó tháng sau. Vậy họ lấy đâu ra một mức lãi cố định để hứa?

Các kiểu lừa hay gặp khác có trong bài lừa đảo tiền mã hóa. Nếu đã lỡ nạp tiền, bài lấy lại tiền bị lừa đảo crypto có các bước nên làm ngay.

Vì sao càng về sau đào càng được ít: độ khó, halving và năm 2009

Khối đầu tiên của bitcoin ra đời ngày 3/1/2009. Người ta gọi nó là khối genesis. Độ khó lúc đó là 1. Satoshi Nakamoto và những người đầu tiên đào bằng CPU của máy tính bình thường. Câu chuyện đó có trong bài ví của Satoshi.

Sau CPU là tới GPU. Laszlo Hanyecz là một người đào bằng GPU. Ngày 22/5/2010, ông trả 10.000 BTC cho hai chiếc pizza. Tháng 5/2011 có phần mềm đào FPGA mã nguồn mở đầu tiên. Ngày 19/1/2013, hãng Avalon bắt đầu giao lô máy ASIC đầu tiên. Mỗi máy chạy 60 GH/s và có giá 1.299 đô. Máy S21 bây giờ nhanh gấp khoảng 3.333 lần.

Mỗi đời máy mới vào mạng là độ khó tăng. Cứ mỗi 2.016 khối (khoảng hai tuần), mạng chỉnh độ khó một lần để giữ nhịp 10 phút một khối. Mỗi lần chỉnh, độ khó chỉ được tăng tối đa gấp 4 hoặc giảm còn một phần tư. Từ khối genesis tới lúc tôi đo đã có 465 lần chỉnh.

Theo quy tắc halving, cứ sau 210.000 khối thì phần coin mới trong phần thưởng lại giảm một nửa. Lần đầu là ngày 28/11/2012, từ 50 xuống 25 BTC mỗi khối. Lần gần nhất là ngày 20/4/2024 tại khối 840.000, còn 3,125 BTC. Lần tiếp theo là ở khối 1.050.000.

Còn phí giao dịch thì sao? Trong 1.008 khối gần nhất trước lúc đo, phí chỉ chiếm 0,69% phần thưởng. Phần còn lại là coin mới. Phí không tự lấp chỗ trống mà halving để lại.

Tổng số bitcoin tối đa là khoảng 21 triệu. Nếu tốc độ đào giữ đều, đồng bitcoin cuối cùng được đào vào khoảng năm 2140. Sau đó thợ đào chỉ còn nhận phí giao dịch.

Trung bình từng năm, tôi tính từ độ khó và phần thưởng trung bình theo từng khối trên mempool.space. Năm 2026 tính tới ngày 27/9/2026.

Hai lần halving gần nhất cho thấy rõ điều đó. Trong 30 ngày trước lần halving ngày 11/5/2020, 1 TH/s đào được trung bình 1.648 satoshi một ngày. Trong 30 ngày sau, con số chỉ còn 935. Quanh lần halving ngày 20/4/2024, nó giảm từ 158 xuống 93 satoshi.

Ngày 27/9/2021, 1 TH/s một ngày đào được 672 satoshi. Lúc tôi đo năm năm sau, con số chỉ còn 48. Tính bằng đô, mức cao nhất là ngày 22/12/2017 với 3,61 đô cho 1 TH/s một ngày.

Mua thay vì đào, và những coin khác còn đào được

Nếu mục tiêu là có bitcoin, hãy so hai cách với cùng một số tiền. Một máy S21 chạy một tháng ở nhà tốn khoảng 9.082.476 đồng tiền điện và đào ra 286.110 satoshi. Cũng số tiền đó mà mua thẳng theo giá lúc tôi đo thì được khoảng 414.414 satoshi. Đó là chưa tính tiền mua máy.

Mua bitcoin thì mua qua sàn. Các bước cụ thể có trong bài cách mua bitcoin. Dưới đây là thẻ đăng ký của bốn sàn có dùng mã giới thiệu của chúng tôi.

Tiết lộ liên kết tiếp thị: một số liên kết là liên kết đối tác. Chúng tôi có thể nhận hoa hồng mà bạn không tốn thêm chi phí. Đây không phải là lời khuyên đầu tư.

Muốn so các sàn theo phí và cách nạp tiền, bạn xem bài so sánh sàn giao dịch tiền điện tử.

Bitcoin đào được hay mua được thì cũng cần chỗ cất. Để trên sàn thì tiện, nhưng sàn giữ khóa riêng. Tự giữ thì dùng ví tiền mã hóa. Với số lớn, ví cứng giữ khóa riêng tách khỏi máy có mạng.

Còn coin nào đào được bằng máy nhà? Ethereum thì không còn. Ngày 15/9/2022, Ethereum chuyển từ bằng chứng công việc sang bằng chứng cổ phần qua bản nâng cấp The Merge. Việc đào ETH bằng GPU dừng hẳn từ hôm đó. Bây giờ người giữ ETH nhận thưởng qua staking.

Litecoin và Dogecoin dùng thuật toán Scrypt, khác SHA-256 của bitcoin. Hai coin này thường được đào chung trên cùng một máy, gọi là đào gộp (merged mining). Kaspa cũng dùng bằng chứng công việc. Nhưng Kaspa dùng thuật toán riêng, nên máy đào bitcoin không đào Kaspa được.

Nhận định của tôi

Tự đo xong, tôi thấy ba điều. Thứ nhất, PC và điện thoại không đào ra được gì đáng kể, vì tốc độ chênh nhau hàng trăm nghìn tỷ lần. Thứ hai, với máy đào ASIC thì giá điện quyết định lãi lỗ. Ở giá điện sinh hoạt bậc thang, không máy nào trong bảng của tôi trả nổi tiền điện.

Thứ ba, đào solo trúng khối là chuyện có thật. Trong một năm, các pool solo đã tìm ra 22 khối. Xác suất rất nhỏ, nhưng không phải bằng 0.

Bài này viết cho ba kiểu người. Người đang định cài app đào coin trên điện thoại. Người đang tính mua một máy đào về cắm ở nhà. Và người chỉ muốn hiểu đào bitcoin thật ra là làm gì.

Điều tôi nghi ngờ nhất là các app và gói đám mây quảng cáo «đào miễn phí» hay «lãi đều mỗi ngày». Bên bán tốc độ băm không quyết định được độ khó hay giá bitcoin. Vậy tại sao họ dám hứa trước tiền lãi cho người khác? Tôi chưa thấy câu trả lời nào thuyết phục.

Cũng có trường hợp phép tính khác đi. Nơi có điện rất rẻ, có điện dư hoặc điện mặt trời áp mái tự làm ra thì mỗi số điện rẻ hơn nhiều. Ở nơi có mùa đông lạnh, nhiệt của máy có thể thay cho máy sưởi. Có người chạy máy mini đào solo chỉ để góp phần giữ mạng bitcoin phân tán, không tính lãi lỗ. Với những người đó, bảng tính của tôi không phải câu trả lời cuối cùng.

Một điều cần nói rõ: trang này dùng liên kết giới thiệu của một số sàn, như các thẻ đăng ký ở phần mua bitcoin. Nếu bạn đăng ký qua đó, chúng tôi có thể nhận hoa hồng. Việc đó không làm thay đổi con số nào trong bài.

Tôi không khuyên mua hay không mua máy đào. Tôi đưa số liệu và cách tính, còn quyết định là của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Xem cách mua bitcoin từng bước