Cách nhanh nhất để hiểu phí mạng là đi theo đúng thứ tự mà một giao dịch bị trừ tiền, thay vì nhìn thẳng vào con số. Ví ước tính độ nặng, gắn một đơn giá, giao dịch nằm chờ tới khi được xếp vào block, rồi mạng chạy nó và tính tiền. Bước thứ ba là chỗ mọi chuyện sáng ra: thứ bạn mua là một chỗ bên trong block chứ không phải việc chuyển coin. Nắm được điều đó thì ba thắc mắc thường gặp tự tan: vì sao khoản nhỏ tốn ngang khoản lớn, vì sao có khi trừ ít hơn màn hình báo, và vì sao thứ không tới đâu cả vẫn bị tính tiền. Mọi số liệu bên dưới đều lấy từ tài liệu giao thức hoặc trang trợ giúp của sàn.

1. Bốn bước một giao dịch phải đi qua trước khi bị trừ phí

Hãy đi theo đúng thứ tự mà một giao dịch bị trừ phí. Bốn bước, và mỗi bước quyết định một phần của con số cuối cùng.

Bước một, ví gói giao dịch lại và ước tính nó nặng bao nhiêu. Bước hai, ví gắn thêm một mức giá cho mỗi đơn vị công việc đó. Bước ba, giao dịch nằm chờ trong hàng đợi cho tới khi có người xếp nó vào một block. Bước bốn, mạng chạy nó và tính tiền theo phần đã thực sự chạy.

Điểm mấu chốt nằm ở bước ba

Cái bạn mua không phải việc chuyển coin. Cái bạn mua là một chỗ bên trong block. Chỗ thì có hạn, người muốn vào thì nhiều hơn số chỗ, và phí là thứ quyết định thứ tự.

Hiểu như vậy thì bước bốn hết lạ. Giao dịch chạy dở rồi hỏng vẫn đã chiếm chỗ và đã tiêu tính toán thật, nên vẫn bị tính phí.

Phần còn lại của bài đi lần lượt qua từng bước: con số nào quyết định độ nặng, đơn giá từ đâu ra, chuyện gì xảy ra khi giao dịch không chạy xong, và vì sao mỗi chuỗi lại đo một thứ khác nhau.

2. Công thức quyết định số tiền, và cái ô không có trong đó

Công thức quyết định phí trên Ethereum rất ngắn: số đơn vị gas đã dùng, nhân với tổng của phí cơ sở và phí ưu tiên. Thay số chuẩn trong tài liệu vào thì thành 21.000 × (10 + 2) = 252.000 gwei, tức 0,000252 ETH. Một gwei là một phần tỷ của ETH, đơn vị nhỏ giúp khỏi phải viết một dãy số 0 dài.

Hãy nhìn vào ô không có ở đó

Không có ô nào dành cho số tiền bạn gửi. Số tiền không nằm trong công thức, nên cùng ba giá trị đó sẽ ra cùng một đáp số dù bạn chuyển một khoản nhỏ hay một khoản rất lớn.

Đây là chỗ mà thói quen từ ngân hàng bị gãy. Phí chuyển khoản và phí thẻ tăng theo số tiền. Chuỗi thì đang làm một việc khác hẳn.

Hai con số khác nhau nấp dưới một chữ

Sau chữ «phí gas» là hai đại lượng. Một là giao dịch của bạn làm bao nhiêu việc. Hai là một đơn vị việc đó đang có giá bao nhiêu.

Tài liệu Ethereum định nghĩa gas là đơn vị đo lượng công sức tính toán cần để thực hiện một thao tác. Nó không phải tiền. Gửi ETH từ địa chỉ này sang địa chỉ khác là việc đã chuẩn hóa, luôn được tính 21.000 đơn vị. Gọi một hợp đồng thì nặng hơn và mang con số lớn hơn.

Giới hạn gas không phải nút tăng tốc

Giới hạn gas hiện trên ví là số đơn vị tối đa mà giao dịch được phép tiêu. Nâng nó lên không làm gì nhanh hơn, vì mạng tính theo số đơn vị thực sự dùng và phần dư không bị tính tiền.

Đặt thấp quá thì lại có hậu quả rõ ràng. Tài liệu ghi rằng đặt giới hạn 20.000 cho một giao dịch chuyển thường sẽ khiến nó hỏng ngay ở khâu kiểm tra, vì việc đó cần 21.000.

Nếu chuyện block có chỗ giới hạn còn mới với bạn, phần giải thích blockchain hoạt động thế nào nói rõ vì sao chỗ đó là hữu hạn.

3. Block trước quyết định giá của block sau

Không ai treo bảng giá. Phí cơ sở do giao thức tự tính từ đúng một dữ kiện: block trước đầy đến đâu so với mức mục tiêu của nó.

Mỗi block có kích thước mục tiêu bằng một nửa giới hạn gas hiện hành, và được phép chứa tới gấp đôi mục tiêu đó. Block trước đóng ở mức cao hơn mục tiêu thì phí cơ sở của block sau tăng. Thấp hơn thì giảm.

Mức dịch chuyển có chặn. Tài liệu ghi khoảng tối đa là 12,5% mỗi block, chạy từ âm 12,5% với block rỗng, qua 0 đúng tại mục tiêu, tới dương 12,5% với block chạm giới hạn.

12,5% cộng dồn nhanh hơn ta tưởng

Nhìn một lần thì con số này khiêm tốn. Nó cộng vào giá trị cũ ở mỗi block. Giả sử sáu block liên tiếp đầy tới giới hạn: nhân 1,125 sáu lần là gần gấp đôi.

Block ra sau vài giây một cái, nên chuyện đó gói gọn trong một hai phút. Chiều ngược lại cũng vậy, và đó là lý do một cú tăng vọt tan đi nhanh đúng bằng lúc nó xuất hiện.

Không có khung giờ rẻ

Có một niềm tin lan khá rộng rằng phí đi theo nhịp tuần, rằng đêm khuya hay cuối tuần là lúc nên chuyển tiền. Cơ chế này không chứa cái đồng hồ nào. Nó chứa một phép đo của block vừa đóng.

Nhu cầu rút đi thì giá xuống sau vài block, ngày nào cũng thế. Còn khi một đợt mint đông người lấp block tới giới hạn, giá vẫn leo với tốc độ đó vào một chủ nhật vắng vẻ.

Ước tính là dự báo

Ví và trình duyệt chuỗi đều đưa ra mức phí gợi ý, và các gợi ý đó chỉ là bản đọc một hàng đợi luôn thay đổi. Mempool.space, nơi tạo ra vài ước tính được dùng nhiều nhất bên Bitcoin, nói thẳng rằng gợi ý của họ không đảm bảo giao dịch được xác nhận trong bất kỳ khoảng thời gian nào.

Cũng nên biết là node đang tắc sẽ ngừng nhận giao dịch dưới một mức phí nhất định. Phí quá thấp không chỉ chậm, mà có khi không vào nổi hàng đợi.

4. Phần lớn số tiền bạn trả đã bị đốt

Có một chuyện ít ai đoán được xảy ra với phần lớn hơn của một khoản phí trên Ethereum. Phí cơ sở bị đốt ngay lúc block được tạo ra. Nó không thành doanh thu của ai cả. Nó rời khỏi lưu thông, và không người xác thực, công ty hay quỹ nào nhận được.

Thứ người xác thực kiếm được từ giao dịch của bạn chỉ là phí ưu tiên. Trong ví dụ chuẩn, tổng là 0,000252 ETH và người xác thực nhận 0,000042 ETH. Phần còn lại biến mất.

Chuyện này đổi cách đọc một ngày tắc nghẽn

Khi người ta nói lúc mạng tắc thì thợ đào với người xác thực hốt bạc, phép tính không ủng hộ điều đó ở phần cơ sở. Một chuỗi quá tải đốt nhiều ETH hơn và chỉ chia ra phần tiền tip.

Đây là lựa chọn thiết kế. Phần phí phản ứng với tắc nghẽn lại không trả cho bên chọn cái gì được vào block, nên không còn động cơ tạo ra tắc nghẽn.

Solana chia theo cách khác và công bố rõ: phí cơ sở 5.000 lamports mỗi chữ ký được chia 50% đốt và 50% cho người xác thực, còn phí ưu tiên thì về hết cho người xác thực. Bài Solana là gì có phần còn lại của thiết kế đó.

5. Ví hiện mức trần chứ không hiện hóa đơn

Con số hiện ra trước khi bạn bấm xác nhận thường là mức tối đa, mà tối đa thì không phải hóa đơn.

Hai trường mà ví gửi đi là phí tối đa cho mỗi gas và phí ưu tiên tối đa. Để giao dịch chạy được, phí tối đa phải lớn hơn tổng của phí cơ sở và tiền tip, và người gửi được hoàn lại đúng phần chênh giữa phí tối đa với tổng đó.

Mức trần đang chắn cái gì

Giữa lúc ký và lúc vào block, phí cơ sở còn dịch chuyển. Một mức trần đặt sát nút sẽ hết hiệu lực ngay khi phí cơ sở nhích lên một bậc, và lúc đó giao dịch nằm chờ.

Mức trần có dư địa thì hấp thụ được cú dịch chuyển ấy, và phần dư địa không dùng đến thì không tốn gì. Vì vậy màn hình xác nhận nên đọc như kịch bản xấu nhất chứ không phải như giá.

So kết quả với cái gì mới đúng

Nếu khoản trừ cuối cùng nhỏ hơn con số đã hiện, thứ cần đem ra so không phải là ước tính lúc đầu. Đó là phí cơ sở của chính block mà giao dịch của bạn lọt vào.

Nhìn ở đó sẽ thấy không có gì trục trặc: dư địa đã được chừa cho một cú tăng không xảy ra, và phần không dùng đã quay về.

6. Thất bại vẫn mất tiền, và không phải kiểu nào cũng như nhau

Giao dịch hỏng mà vẫn bị trừ tiền thì khó chịu, nhưng lý do rất nhất quán. Mạng đã làm việc. Người xác thực đã chạy lệnh của bạn, đã tiêu tính toán thật, rồi giữa chừng phát hiện kết quả không đứng được. Dù giao dịch thất bại thì phí vẫn bị trừ, vì chỗ đã bị chiếm và công sức đã bị tiêu.

Điều làm nhiều người bất ngờ là thất bại có nhiều kiểu, và mỗi kiểu tốn một mức khác nhau.

Revert trả lại phần chưa tiêu

Khi một hợp đồng tự dừng lại, nó dùng lệnh REVERT. Đặc tả của lệnh này ghi rằng việc quay lui không tiêu hết gas, và giải thích rằng nó ra đời đúng vì điều đó: hai cách dừng giữa chừng trước kia, hết gas và gặp lệnh không hợp lệ, đều tiêu sạch phần gas còn lại.

Hết gas thì không trả lại gì

Đặt giới hạn ngắn hơn nhu cầu của thao tác thì quá trình chạy dừng giữa chừng mà chẳng còn gì để hoàn. Toàn bộ giới hạn bị tiêu và thay đổi trạng thái không hề xảy ra. Đây là kiểu hỏng đắt tiền, và nó nằm sau gần hết những câu chuyện trả một khoản phí lớn để đổi lấy con số không.

Phân biệt hai kiểu này trên trình duyệt chuỗi

Mở giao dịch ra và so hai con số nằm cạnh nhau: gas đã dùng và giới hạn gas. Bằng nhau là hết gas. Phần đã dùng thấp hơn hẳn là revert, và phần dư đã quay về.

Solana xử lý chuyện này ở một điểm khác trong trình tự. Phí của nó bị trừ từ người trả trước khi việc chạy bắt đầu, nên giao dịch hỏng trong lúc chạy thì đã trả rồi. Nếu chuyện của bạn không phải hỏng mà là tiền chưa hiện, bài nạp tiền chưa vào tài khoản đi qua từng chỗ nó có thể đang nằm.

7. Bitcoin tính theo kích thước giao dịch chứ không theo số tiền

Bitcoin đi tới cùng kết luận về số tiền của bạn bằng một con đường khác. Nó không đo công sức tính toán, vì gần như chẳng có gì để đo. Nó đo kích thước giao dịch với tư cách một khối dữ liệu.

Đơn vị là byte ảo và mức phí niêm yết theo satoshi trên mỗi byte ảo. Tổng bằng kích thước nhân mức phí. Kích thước phụ thuộc vào số mảnh mà ví phải gom lại, số đầu ra mà giao dịch tạo ra, và định dạng địa chỉ. Nó không phụ thuộc vào giá trị được chuyển.

Phí là phần dư, không phải một ô

Bên trong một giao dịch Bitcoin không có dòng nào ghi chữ «phí». Phí là phần còn lại khi lấy đầu vào trừ đi đầu ra, và thợ đào nhặt phần dư đó.

Từ cách hạch toán này sinh ra một kiểu tai nạn có tiếng: giao dịch dựng sai, bỏ quên đầu ra tiền thối, thế là toàn bộ phần dư thành phí.

Ví nhiều mảnh nhỏ thì trả nhiều hơn

Coin về ví theo từng mảnh riêng, và khi tiêu thì ví gom bao nhiêu mảnh tùy khoản thanh toán đòi hỏi. Ví dụ một ví nhận nhiều khoản nhỏ sẽ giữ nhiều mảnh, và mỗi mảnh thêm byte khi bị tiêu.

Hai người gửi cùng một số tiền trong cùng một ngày có thể trả phí chênh nhau khá nhiều, chỉ vì số dư của họ được hình thành theo cách khác. Bài Bitcoin là gì nói về cấu trúc làm điều này thành khả dĩ.

Đặt phí thấp thì sao

Phí thấp hơn mặt bằng hàng đợi không xóa giao dịch: nó để giao dịch nằm chờ trong khi những cái phí cao hơn đi trước. Hàng đợi vơi thì nó vào. Còn nếu tắc nặng, node ngừng nhận dưới một ngưỡng và nó chưa vào tới hàng đợi.

8. Bốn chuỗi đang đếm bốn thứ khác nhau

Đã thấy hai chuỗi tính cùng một hành động bằng hai thước đo, câu hỏi tiếp theo là mỗi chuỗi đang đếm chính xác cái gì.

Tron cho trước rồi tính sau

Tron chạy bằng hệ tài nguyên thay vì một khoản phí thẳng. Mỗi tài khoản nhận hạn mức miễn phí hằng ngày là 600 băng thông, và năng lượng thì không có hạn mức miễn phí.

Thứ tự tiêu đã cố định. Băng thông lấy từ phần đã stake trước, rồi tới 600 miễn phí, rồi mới đốt TRX ở mức 1.000 sun mỗi byte, tức 0,001 TRX. Năng lượng lấy từ phần đã stake, rồi tới phần mà bên triển khai hợp đồng đồng ý gánh, rồi mới đốt TRX ở mức 100 sun mỗi đơn vị năng lượng.

Tài liệu chính thức có một ví dụ tính sẵn: một lệnh chuyển TRX nặng 270 byte mà không còn băng thông sẽ đốt 270 × 1.000 = 270.000 sun, tức 0,27 TRX. Chuyển một token như USDT là gọi hợp đồng nên còn tiêu năng lượng nữa. Bài Tron là gì nói vì sao nhiều hoạt động stablecoin đọng lại ở đó.

Solana đếm chữ ký và lượng tính toán

Solana thu 5.000 lamports mỗi chữ ký làm mức cơ sở. Trên đó có thể gắn thêm phí ưu tiên, tính bằng đơn giá mỗi đơn vị tính toán nhân với giới hạn đơn vị tính toán, chia cho một triệu rồi làm tròn lên. Một lệnh mặc định dùng 200.000 đơn vị và cả giao dịch giới hạn ở mức 1.400.000.

9. Token bạn gửi không tự trả phí cho chính nó

Đây là vướng mắc thực tế hay gặp nhất, và quy tắc đằng sau gói gọn trong một dòng. Bạn trả phí bằng coin gốc của chuỗi, không bao giờ bằng chính token đang chuyển. Một ví chỉ có stablecoin thì không chuyển nổi stablecoin đó.

Dòng cuối gây rắc rối nhiều hơn mấy dòng trên cộng lại. Có ETH trên Ethereum không trả được cho giao dịch trên layer 2, vì số dư đó nằm ở một sổ khác. Mỗi mạng cần một khoản dự trữ nhỏ riêng.

Cùng một tên nhưng khác sổ

USDT là một cái tên xuất hiện trên nhiều chuỗi cùng lúc. Giá trị được coi là tương đương, nhưng chỗ ghi lại thì mỗi chuỗi một nơi.

Vì thế địa chỉ nạp thay đổi theo mạng: địa chỉ trỏ tới một chỗ bên trong một cuốn sổ cụ thể, đổi sổ thì đổi chỗ. Đó là lý do màn hình nạp tiền bắt chọn mạng trước tiên.

Phiên bản tốn tiền thật

Chọn đồng và chọn mạng là hai quyết định tách rời, và cùng một stablecoin sống trên nhiều mạng với cấu trúc chi phí khác nhau. Bài so sánh USDT trên Ethereum và USDT trên Tron nói rõ cái gì đổi giữa hai bên.

Chọn nhầm mạng thì có trường hợp lấy lại được và có trường hợp không, chuyện này bài gửi crypto nhầm mạng đi qua từng tình huống, còn nạp lên sàn đôi khi cần thêm memo hoặc tag.

Thói quen chặn được toàn bộ chuyện này chỉ có một: giữ một ít coin gốc của từng chuỗi trong ví bạn dùng, để lệnh chuyển không bao giờ tắc vì số dư trả phí bằng không.

10. Phê duyệt tốn tiền trước khi lệnh đổi tốn tiền

Đổi một token lần đầu trên sàn phi tập trung sẽ sinh ra hai khoản phí, và người chờ một khoản sẽ hỏi khoản kia là gì. Không có gì hỏng cả. Cho phép một hợp đồng động vào token của bạn cần một giao dịch riêng, gọi là phê duyệt, còn lệnh đổi là giao dịch thứ hai.

Cả hai đều là giao dịch thật. Cả hai đều chiếm chỗ trong block. Cả hai đều bị tính theo mức phí tại thời điểm chạy.

Vì sao phê duyệt rẻ hơn

Phê duyệt gần giống việc ghi một dòng: nó lưu lại hợp đồng đó được phép chuyển tối đa bao nhiêu token của bạn. Lệnh đổi thì đọc dòng ghi ấy, kiểm số dư, tính tỷ lệ quy đổi rồi sửa cả hai bên. Nhiều bước hơn hẳn, nên lượng việc được tính cũng lớn hơn hẳn.

Cũng vì thế, từ lần đổi thứ hai trở đi bước phê duyệt biến mất. Dòng ghi vẫn còn đó, nên chỉ lần đầu mới là hai giao dịch.

Phần sống lâu hơn giao dịch

Phê duyệt không hết hạn khi lệnh đổi kết thúc. Nó nằm lại trong sổ, và nhiều giao diện còn xin quyền với hạn mức không giới hạn để khỏi lặp lại bước này về sau.

Tiện đến đâu thì phơi ra đến đó: một quyền cấp từ mấy tháng trước hôm nay vẫn là quyền, và đây là một trong những đường mà ví bị rút sạch. Cách xem lại rồi gỡ những quyền không còn dùng nằm ở bài thu hồi phê duyệt token, còn mấy hợp đồng này làm gì thì có ở DeFi là gì.

Khi đọc báo giá một lệnh đổi cũng nên nhớ phí chỉ là một trong các chi phí. Những chi phí không hiện thành dòng nằm ở bài sổ lệnh và trượt giá.

11. Layer 2 chia đôi hóa đơn, và nửa sau nằm lại trên Ethereum

Mạng layer 2 rẻ hơn vì một lý do thuộc về cấu trúc, và cấu trúc đó hiện ngay trong công thức của chính họ. Trên một chuỗi kiểu OP, tổng bằng gas đã dùng nhân với tổng phí cơ sở và phí ưu tiên, cộng thêm một khoản phí layer 1.

Phần đầu là chạy trên chính layer 2. Phần sau, phí layer 1, trả cho việc đăng dữ liệu giao dịch lên Ethereum, và đó là cái làm layer 2 kiểm chứng được thay vì chỉ là một cuốn sổ riêng. Phần sau này không biến mất dù khối lượng tăng.

Cùng lượng việc, khác đơn giá

Tài liệu nói một điều chính xác mà quảng cáo hay bỏ qua: lượng gas một giao dịch tiêu trên layer 2 đúng bằng lượng gas chính giao dịch đó tiêu trên Ethereum. Việc không hề co lại.

Cái khác là đơn giá mỗi đơn vị, và việc chi phí dữ liệu được chia đều cho mọi thứ đi chung một lô. Với các chuỗi đăng dữ liệu bằng blob, giá gas blob trên Ethereum quyết định phần lớn khoản phí layer 1 đó.

Ra vào cũng là giao dịch

Đi qua lại giữa mạng chính và một layer 2 tốn một giao dịch mỗi chiều, và chiều đi diễn ra trên mạng chính, với mức phí của mạng chính. Chuyển một khoản nhỏ có khi tốn hơn chính khoản đó, trong khi thao tác bên trong lại rẻ.

Chiều về còn thêm thời gian tùy thiết kế từng mạng, với những khoảng chờ mà trong đó tiền bị giữ lại. Bài Ethereum là gì cho thấy lớp nền đang làm gì bên dưới tất cả chuyện này.

12. Phí trên màn hình rút không phải phí mạng

Rút tiền từ sàn thì màn hình hiện một khoản phí, và rất dễ đọc con số đó như giá của mạng. Nó không phải vậy. Có hai khoản phí khác nhau, do hai bên khác nhau đặt ra và chảy về hai nơi khác nhau.

Chính bên sàn cũng nói vậy. Trang trợ giúp của Binance.US ghi rằng phí mạng do mạng quyết định chứ không phải sàn, và chảy về thợ đào hoặc người xác thực, còn phí của sàn do sàn đặt, sàn giữ và đi theo biểu phí công bố. Cả hai đều bị trừ khỏi số tiền trước khi nó tới nơi.

Vì sao hai con số không cần khớp nhau

Sàn không gửi từng lệnh rút một. Họ gộp nhiều lệnh vào chung một giao dịch, và trên chuỗi tính theo kích thước như Bitcoin thì cách đó nhẹ hơn hẳn so với dựng riêng một giao dịch cho từng người nhận, bởi thêm một đầu ra tốn ít hơn nhiều so với thêm hẳn một giao dịch có đầu vào và tiền thối riêng.

Mỗi bên trong sắp xếp đó cuối cùng ra bao nhiêu thì không được công bố. Nên điều nói chắc được chỉ hẹp vậy thôi: con số trên màn hình rút do sàn đặt, và nó không phải hóa đơn của cái mà mạng đã thu.

Và đôi khi phí hiện ra là 0

Chuyển giữa người dùng cùng một sàn thì phí có thể hiện là 0, mà đó không phải ưu đãi. Đó là một kiểu di chuyển khác: coin không hề chạy trên chuỗi, sàn chỉ trừ ở một số dư nội bộ rồi cộng vào số dư khác. Không chiếm chỗ trong block thì không có gì phải trả cho mạng, và bản ghi nằm lại trong nhà.

Cũng từ đó mà chi phí của cùng một tài sản chênh nhau nhiều giữa các sàn, chuyện này nằm trong phần so sánh ở bài về các sàn giao dịch và trong phần bóc tách chi phí nấp ở đâu khi mua. Nếu lệnh rút đã được nhận mà tiền chưa tới, bài vì sao lệnh rút vẫn đang chờ đi qua từng chặng nó phải vượt.

Đây là những sàn mà màn hình rút và danh sách mạng đáng đem ra so trước khi chuyển bất cứ thứ gì. Mã bên dưới là mã giới thiệu của chúng tôi.

Tiết lộ liên kết tiếp thị: một số liên kết là liên kết đối tác. Chúng tôi có thể nhận hoa hồng mà bạn không tốn thêm chi phí. Đây không phải là lời khuyên đầu tư.

13. Điều hay được nhắc lại về phí và điều quy tắc nói

Vài thuật ngữ

Gas. Đơn vị đo công sức tính toán, không phải một loại tiền.
Gwei. Một phần tỷ của ETH, đơn vị dùng để niêm yết giá gas.
Phí cơ sở. Đơn giá do giao thức đặt từ block trước, và sau đó bị đốt.
Phí ưu tiên. Phần bạn gắn thêm cho người xác thực, và là thứ tác động tới thứ tự.
Giới hạn gas. Số đơn vị tối đa mà một giao dịch được tiêu trước khi dừng.
Byte ảo. Đơn vị kích thước của Bitcoin, mức phí của nó niêm yết theo đơn vị này.
Mempool. Khu vực chứa các giao dịch đang chờ được xếp vào block.
Đốt. Rút coin khỏi lưu thông, và đó là số phận của phí cơ sở trên Ethereum.

14. Nhận định của tôi sau khi đặt bốn bộ quy tắc cạnh nhau

Đặt bốn hệ tính phí cạnh nhau, điều nổi lên là cả bốn đều nhất quán ở chỗ từ chối tính tiền theo giá trị. Ethereum đếm công việc. Bitcoin đếm byte. Tron đếm tài nguyên. Solana đếm chữ ký và lượng tính toán. Không hệ nào nhìn vào số tiền đang được chuyển.

Vậy mà gần như mọi câu hỏi gửi tới về phí đều mặc định điều ngược lại, cho thấy mô hình mang từ ngân hàng sang vẫn còn nguyên vẹn sau khi chạm vào giao diện.

Hai niềm tin gây tốn kém nhất

Thứ nhất là tỷ lệ thuận. Nó khiến người ta bỏ những khoản chuyển nhỏ vì «không bõ phí» trong khi gửi những khoản rất lớn mà không nghĩ ngợi, dù chi phí là như nhau. Biến số thật sự đã đổi là ví phải gom bao nhiêu mảnh, hoặc block lúc đó ra sao.

Thứ hai là nghĩ hỏng thì được hoàn. Không hề, và chỗ quyết định số tiền là khác biệt giữa revert với hết gas. Theo tôi thấy, đây là điểm mà cả mạch logic khớp lại với phần lớn người đọc, vì nó buộc ta nhận ra khoản tiền ấy chưa bao giờ trả cho việc giao hàng. Nó trả cho lần thử.

Cách tôi đọc một màn hình đã đổi

Trước đây tôi nhìn tổng trước. Giờ tôi tách công việc với đơn giá ra, vì tổng cao mang nghĩa khác nhau tùy bên nào tăng. Và trước một giao dịch hỏng, tôi không dừng ở chữ «thất bại» nữa: tôi so gas đã dùng với giới hạn, đó mới là chỗ kể lại câu chuyện.

Phần tôi thấy yếu trong chính bài này

Chỗ yếu nhất là so sánh với sàn. Tài liệu công khai xác lập được ai đặt khoản phí nào và ai nhận, và không xác lập được chi phí thật cho mỗi lệnh rút của bất kỳ sàn nào.

Việc gộp lệnh rút rõ ràng làm giảm chi phí đó trên các chuỗi tính theo kích thước, còn giảm bao nhiêu thì không được công bố. Nên phần đó nên đọc như một khẳng định về cấu trúc chứ không phải về biên lợi nhuận, và nếu có dữ liệu tốt hơn cho câu hỏi thứ hai thì đó là chỗ nó thuộc về.

Thứ đứng vững qua cả bốn hệ vẫn là câu ở đầu bài. Phí mua một chỗ bên trong block. Phần còn lại chỉ là chi tiết về cách từng chuỗi định giá cái chỗ ấy.

Câu hỏi thường gặp

Đọc tiếp: so sánh các sàn về phí, mạng hỗ trợ và quy định tài khoản