Đặt xong lệnh cắt lỗ, phần lớn chúng ta đóng app và coi như đã xong việc. Rồi tới một hôm mở lại, giá đã đi qua mức đó từ lâu mà vị thế vẫn nằm nguyên, hoặc nó đã bán nhưng ở một mức lệch hẳn con số đã gõ. Chuyện đó xảy ra theo đúng quy tắc, chỉ là quy tắc nằm sau màn hình nên ít khi được kể ra.

1. Một lệnh cắt lỗ đi qua sáu bước, bạn chỉ can thiệp ở hai bước đầu

Trên màn hình đặt lệnh, ô nhập giá cắt lỗ nằm sát ô nhập khối lượng và trông chẳng khác mấy so với ô giá bán bình thường, nên gõ một con số vào đó xong là ai cũng đinh ninh mình đã hẹn sẵn chỗ thoát hàng. Sau con số đó còn năm bước nữa mới có giao dịch.

Tách theo đúng thứ tự thời gian, một lệnh cắt lỗ chạy qua sáu bước:

1. Bước 1. Bạn nhập điều kiện. Đó là giá kích hoạt. Nếu chọn dạng giới hạn, bạn nhập thêm một con số thứ hai là giá giới hạn.
2. Bước 2. Hệ thống của sàn liên tục so điều kiện đó với một loại giá cụ thể. Loại giá này bạn chọn được, và mỗi loại lệnh có sẵn một giá trị mặc định riêng.
3. Bước 3. Điều kiện thành lập. Ngay lúc đó, số dư và ký quỹ khả dụng bị kiểm tra, rồi một lệnh bình thường được gửi vào sổ lệnh.
4. Bước 4. Lệnh nằm trong sổ lệnh và xếp theo giá, rồi theo thời gian. Bên đối ứng có bao nhiêu khối lượng ở vùng giá đó thì phần đó mới khớp được.
5. Bước 5. Khớp toàn bộ, khớp một phần, hoặc chưa khớp phần nào. Khối lượng đối ứng và thứ tự hàng đợi quyết định kết quả này.
6. Bước 6. Phần chưa khớp nằm lại trong sổ lệnh, hoặc bị hủy theo một quy tắc bảo vệ nào đó của sàn.

Bạn gõ số ở bước 1 và chọn loại giá tham chiếu ở bước 2. Từ bước 3 trở đi, việc còn lại thuộc về hệ thống khớp lệnh và về khối lượng đang có thật trong sổ lệnh lúc ấy. Vì tách được thành sáu bước nên câu hỏi “tại sao cắt lỗ đã kích hoạt mà vị thế vẫn còn” cũng tách được thành sáu câu hỏi nhỏ, và phần cuối bài đi ngược lại chuỗi này để tìm đúng bước đã hỏng.

2. Bước 1: ba con số trong một lệnh, và hai con số bạn nhập có thứ tự

Người mới thường nghĩ một lệnh cắt lỗ chỉ có một con số. Thực tế có ít nhất hai con số do bạn nhập, và một con số thứ ba do sổ lệnh quyết định.

Tài liệu hỗ trợ của Binance định nghĩa rất gọn: giá kích hoạt là mức giá làm cho lệnh giới hạn được kích hoạt, còn giá giới hạn là giá của chính lệnh giới hạn được kích hoạt đó. Hai vai trò khác hẳn nhau, dù trên màn hình chúng nằm cạnh nhau và đều là ô nhập số.

Hai con số bạn nhập có thứ tự trước sau

Đây là chi tiết hay bị bỏ qua nhất. Trước khi giá kích hoạt được chạm, lệnh giới hạn bên trong chưa tồn tại trong sổ lệnh. Binance ghi thẳng trong tài liệu rằng lệnh giới hạn không có hiệu lực trước khi giá kích hoạt được chạm, kể cả trong trường hợp thị trường đi qua giá giới hạn trước.

Nghĩa là nếu thị trường quét qua đúng mức giá giới hạn của bạn nhưng chưa chạm giá kích hoạt, màn hình sẽ không có bất kỳ chuyển động nào. Không có thông báo, không có lệnh chờ, lịch sử lệnh cũng trống. Nhiều người mở lại app rồi kết luận sàn bị lỗi, trong khi đúng ra là điều kiện chưa thành lập nên chưa có gì để chạy cả.

Hai số đặt trùng nhau thì chuyện gì xảy ra

Đặt giá kích hoạt bằng đúng giá giới hạn là cách làm phổ biến vì nó gọn. Điểm yếu nằm ở chỗ lúc điều kiện thành lập thì thị trường đã ở ngay mức đó, nên lệnh giới hạn vừa sinh ra chỉ khớp được nếu vẫn còn bên đối ứng ở vùng giá ấy. Cũng vì vậy mà tài liệu của sàn khuyến nghị chừa một khoảng giữa hai con số: với lệnh bán, đặt giá kích hoạt cao hơn giá giới hạn một chút, với lệnh mua thì ngược lại. Chừa bao nhiêu là quyết định của bạn, bài này không đưa ra con số nào cho việc đó.

Ở dạng thị trường thì bạn chỉ nhập giá kích hoạt, không có ô giá giới hạn nào cả. Nghĩa là con số thứ hai được giao cho sổ lệnh quyết định thay bạn.

3. Bước 2: sàn đang so điều kiện với giá nào, mặc định khác nhau tùy loại lệnh

Sàn không so con số của bạn với biểu đồ bạn đang nhìn. Nó so giá kích hoạt với một loại giá cụ thể, do hệ thống chỉ định sẵn hoặc do bạn chọn trong phần cài đặt của lệnh.

Điểm quan trọng: mặc định không giống nhau giữa các loại lệnh, ngay trên cùng một màn hình. Ở phần spot của Binance, lệnh stop limit lấy giá gần nhất làm mốc kích hoạt mặc định và cho đổi sang giá đánh dấu; lệnh stop market thì ngược lại, mặc định là giá đánh dấu và cho đổi sang giá gần nhất. Ai không mở phần cài đặt ra xem thì sẽ chạy theo giá trị mặc định đó mà không biết.

Hệ quả rất dễ thấy: hai lệnh cùng một mức giá, vẽ lên biểu đồ thì trùng khít nhau, nhưng một cái chạy còn một cái nằm im. Chuyện này không có gì lạ: hai lệnh đang được so với hai loại giá khác nhau.

Mục chọn loại giá nằm trong phần cài đặt của chính lệnh đó, và mỗi sàn đặt nó ở một chỗ khác nhau. Bybit cho chọn cả ba loại cho lệnh điều kiện lẫn TP/SL gắn theo vị thế, OKX cũng có nhiều loại giá tham chiếu cho lệnh kích hoạt.

Chính OKX xếp việc này ở vị trí đầu tiên trong danh sách các nguyên nhân khiến TP/SL không chạy đúng mức giá đã đặt: loại giá tham chiếu khác với loại giá người dùng đang nhìn, nên điều kiện thực tế chưa thành lập dù trên biểu đồ trông như đã chạm.

Ở futures còn thêm một chi tiết nữa. Tài liệu của Binance khuyên theo dõi độ lệch giữa giá gần nhất và giá đánh dấu, đồng thời nói rõ giá đánh dấu được cắt về đúng bước giá của cặp giao dịch khi hệ thống xét điều kiện kích hoạt. Quá trình đối chiếu diễn ra ở mức chi tiết hơn cái mà mắt thường nhìn được trên biểu đồ, nên một lệnh “đáng lẽ đã kích hoạt” đôi khi vẫn còn nguyên trạng thái chờ.

4. Bước 3: kích hoạt nghĩa là lệnh được gửi đi, và số dư bị kiểm tra ngay lúc đó

Điều kiện đã thành lập. Lúc đó hệ thống gửi một lệnh bình thường vào sổ lệnh, chỉ vậy thôi. Kích hoạt không có nghĩa là lệnh đã khớp. Cột trạng thái đổi ngay và thông báo đẩy hiện lên điện thoại, cả hai thứ đó chỉ đang báo rằng lệnh vừa được gửi đi.

Trước khi gửi, hệ thống làm một việc nữa mà giao diện hầu như không hiển thị: kiểm tra số dư và ký quỹ tại đúng thời điểm ấy. Đây là chỗ hỏng của bước này, và nó tạo ra triệu chứng khó chịu nhất: lệnh biến mất mà vị thế vẫn còn.

Kiểm tra diễn ra lúc kích hoạt, không phải lúc đặt lệnh

Tài liệu của Binance nói rõ với lệnh stop market rằng lệnh có thể bị hủy nếu số dư cần cho việc khớp vượt quá số dư được tính lúc ban đầu. OKX cũng liệt kê “vượt hạn mức khối lượng hoặc thiếu ký quỹ tại thời điểm kích hoạt” trong danh sách nguyên nhân TP/SL không chạy đúng như đặt.

Khoảng thời gian giữa lúc bạn đặt lệnh và lúc điều kiện thành lập có thể là vài phút, cũng có thể là vài tuần. Trong khoảng đó tài khoản thay đổi. Vài tình huống hay gặp:

• Ở spot, bạn đã bán bớt hoặc chuyển một phần số coin đó sang ví khác, hoặc phần tài sản đó đang nằm trong một sản phẩm tích lũy nên không còn ở trạng thái khả dụng.
• Ở futures, ký quỹ khả dụng đã tụt vì lãi lỗ chưa thực hiện, vì phí funding rate bị trừ định kỳ, hoặc vì bạn mở thêm vị thế khác dùng chung phần ký quỹ đó.
• Bạn đặt hai lệnh thoát cho cùng một khối lượng ở hai chỗ khác nhau và cả hai cùng đòi phần tài sản đó.

Trường hợp thứ hai liên quan trực tiếp tới chế độ ký quỹ: với ký quỹ toàn phần, một vị thế khác đang lỗ cũng ăn vào phần ký quỹ chung, nên thời điểm kích hoạt có thể rơi đúng lúc ký quỹ khả dụng đã mỏng. Sự khác nhau giữa hai chế độ nằm ở bài ký quỹ cô lập và ký quỹ toàn phần.

Phải nói thêm là khi số dư đủ và điều kiện thành lập, phần này chạy rất đều. Lệnh được gửi đi trong khoảnh khắc, không phụ thuộc việc bạn có đang mở app hay không, và thời điểm kích hoạt được ghi lại. Thao tác tay không làm nổi ba việc đó.

5. Bước 4 và 5: vào sổ rồi thì độ sâu và hàng đợi quyết định khớp được bao nhiêu

Lệnh đã vào sổ. Sàn xử lý nó y hệt mọi lệnh khác nằm ở đó, và từ lúc này nó chịu đúng những quy tắc của một lệnh thông thường.

Khối lượng đối ứng ở vùng giá đó có bao nhiêu

Sổ lệnh gồm nhiều mức giá xếp chồng, mỗi mức có một khối lượng. Lệnh bán của bạn khớp được bao nhiêu là tùy khối lượng chào mua đang nằm ở đó. Ở cặp giao dịch mỏng, hoặc ở thời điểm bên mua vừa rút lệnh chờ, các mức giá liền kề cách nhau khá xa và khối lượng ở mỗi mức rất nhỏ.

Hàng đợi: giá trước, thời gian sau

Trong cùng một mức giá, các lệnh xếp theo thứ tự thời gian gửi vào. Lệnh cắt lỗ của bạn vừa sinh ra tại thời điểm kích hoạt nên đứng sau tất cả những lệnh đã nằm sẵn ở mức đó. Nếu khối lượng đối ứng chỉ đủ cho những lệnh phía trước, lệnh của bạn không khớp phần nào dù giá hiển thị đúng bằng mức bạn đặt. OKX cũng liệt kê chuyện bị vượt lên theo thứ tự ưu tiên giá và thời gian trong danh sách nguyên nhân không khớp.

Ba điều kiện để một lệnh giới hạn khớp

Binance liệt kê ba điều kiện, và cả ba áp nguyên vẹn cho lệnh giới hạn vừa sinh ra từ một lệnh cắt lỗ:

1. Giá thị trường phải chạm mức giá giới hạn hoặc chạm mức tốt hơn cho bạn.
2. Phải có đủ thanh khoản. Giá chạm tới nơi mà không có bên đối ứng thì vẫn không có giao dịch nào diễn ra.
3. Phải có đủ thời gian. Trong đoạn biến động mạnh, lệnh có thể chưa kịp được xử lý tới nơi.

Ví dụ mà chính tài liệu đó đưa ra rất dễ hiểu: một lệnh bán giới hạn đặt ở 70.600 USDT, còn mức giá cao nhất mà thị trường chạm tới trong đoạn đó là 70.598 USDT. Chênh nhau hai đơn vị, và lệnh không khớp. Không có ngoại lệ nào cho lệnh sinh ra từ cắt lỗ cả.

Khớp một phần vì thế là trạng thái bình thường: lệnh khớp được một phần khối lượng rồi dừng, phần còn lại nằm chờ tiếp, trong khi thông báo kích hoạt thì chỉ có một cái. Nhìn mỗi thông báo mà không mở lịch sử khớp lệnh ra xem thì rất dễ hiểu nhầm là đã thoát hết.

6. Hai dạng lệnh cắt lỗ hỏng ở hai bước khác nhau

Tới đây thì so sánh hai dạng lệnh mới có nghĩa, vì mỗi dạng hỏng ở một bước khác nhau trong chuỗi sáu bước ở trên.

Dạng thị trường vẫn có biên trượt giá và vẫn để lại phần chưa khớp

Nhiều người hình dung stop market là bấm nút bán ngay bằng mọi giá. Mô tả của Binance khác thế: lệnh này được thiết kế để hoạt động gần với stop limit bằng cách gắn thêm một dung sai trượt giá, tức là có một biên, và phần vượt biên thì không được khớp. Vẫn theo tài liệu đó, phần khối lượng chưa khớp nằm lại trong sổ lệnh dưới dạng lệnh giới hạn maker.

Bybit mô tả nhóm lệnh điều kiện của họ theo cùng logic, và ghi thẳng nhược điểm của dạng thị trường là không kiểm soát được giá khớp, kèm câu việc lệnh được thực thi hay không còn tùy vào biến động giá cùng thanh khoản.

Dạng giới hạn có một kiểu hỏng riêng

Lệnh stop limit có một kiểu hỏng riêng: giá đi thẳng qua mức bạn đặt rồi mà lệnh vẫn không khớp phần nào. Trong lúc đó vị thế còn nguyên, khoản lỗ tiếp tục mở, và trên màn hình thì lệnh vẫn hiện ở mục lệnh đang chờ nên trông như mọi thứ đang được xử lý.

Chuyện hay xảy ra ở đoạn giá đi một mạch mà không dừng lại lấy khối lượng ở giữa. Không cần sự kiện đặc biệt nào, chỉ cần sổ lệnh mỏng ở đúng vùng đó.

Khi sổ lệnh dày và giá đi từ tốn, cả hai dạng đều chạy đúng như hình dung, chênh lệch giữa giá kích hoạt với giá khớp nhỏ tới mức không đáng để ý. Các kiểu hỏng ở trên có thật nhưng tập trung ở những đoạn mỏng.

7. Bước 6: phần chưa khớp nằm lại ở đâu, và khi nào lệnh bị hủy mất

Bước cuối trong chuỗi ít được nhắc nhất, mà lại quyết định thứ bạn nhìn thấy khi mở lại tài khoản vài giờ sau đó. Phần khối lượng chưa khớp có hai kết cục: nằm lại trong sổ lệnh và chờ tiếp, hoặc bị hủy và biến mất khỏi danh sách.

Nằm lại thì nằm ở đâu

Với stop limit, phần chưa khớp nằm ở đúng giá giới hạn bạn đặt và chờ bên đối ứng quay lại. Với stop market của Binance, phần chưa khớp cũng nằm lại, dưới dạng một lệnh giới hạn maker theo đúng mô tả trong tài liệu. Cả hai trường hợp đều để lại một dòng ở mục lệnh đang chờ, trông như hệ thống còn đang làm việc, trong khi nó vẫn nằm ở mức giá cũ, còn giao dịch đang diễn ra ở vùng giá khác.

Bị hủy thì hủy vì lý do gì

Nhóm nguyên nhân thứ nhất đã nói ở bước ba: số dư hoặc ký quỹ khả dụng không đủ tại thời điểm kích hoạt. Nhóm thứ hai là các ngưỡng bảo vệ do sàn cài sẵn.

Với lệnh kích hoạt trên OKX, tài liệu của sàn mô tả một ngưỡng bảo vệ 5%. Lệnh mua không được khớp nếu mức giá chào cao hơn giá kích hoạt quá 5%; lệnh bán không được khớp nếu mức giá chào thấp hơn giá kích hoạt quá 5%. Khi ngưỡng bị vượt, lệnh tự hủy và người dùng nhận được email thông báo. Đây là con số ghi trong tài liệu lệnh kích hoạt của OKX, không phải một quy tắc chung của thị trường, và mỗi sàn có cách xử lý riêng.

Ba trạng thái đã khớp, khớp một phần và đã hủy để lại ba dấu vết khác nhau trong lịch sử lệnh, và đó là đầu vào cho phần chẩn đoán ở dưới. Nhìn nhầm trạng thái thì sẽ đi tìm nguyên nhân ở sai bước, thường là mất thời gian soi lại biểu đồ trong khi vấn đề nằm ở phần số dư.

8. Ở futures có một tiến trình chạy song song: thanh lý không xếp hàng sau lệnh của bạn

Mọi thứ ở trên áp cho cả spot lẫn futures. Riêng futures có thêm một tiến trình chạy song song và tiến trình đó không xếp hàng sau lệnh của bạn. Thanh lý là quy trình riêng của sàn, do hệ thống quản trị rủi ro chạy dựa trên mức ký quỹ duy trì của vị thế. Nó chạy bên ngoài sổ lệnh của bạn.

Tài liệu futures của Binance nói thẳng điều này khi hướng dẫn đặt cắt lỗ và chốt lời: không nên đặt giá kích hoạt của lệnh cắt lỗ sát mức giá thanh lý ước tính, bởi tiến trình thanh lý có thể chạm tới trước lệnh cắt lỗ và làm cho lệnh cắt lỗ hết hiệu lực.

Thứ nhất, đây là hai tiến trình tách rời. Thứ hai, khi thanh lý chạy trước, lệnh cắt lỗ không còn tác dụng gì nữa, nó chuyển sang trạng thái hết hiệu lực và biến mất khỏi danh sách. Trên tài khoản, kết quả là vị thế bị đóng theo quy trình thanh lý chứ không theo mức giá bạn đặt, và bản ghi thanh lý là thứ duy nhất giải thích chuyện đã xảy ra.

Vì sao thứ tự không được bảo đảm

Ba yếu tố cộng lại làm cho thứ tự giữa hai tiến trình này không cố định. Thứ nhất, loại giá dùng để xét khác nhau: điều kiện kích hoạt của bạn có thể đang so với giá gần nhất, trong khi mức ký quỹ duy trì được xét theo giá đánh dấu, và hai loại giá không chạm mốc cùng lúc. Thứ hai, lệnh cắt lỗ kích hoạt xong vẫn cần gặp bên đối ứng trong sổ lệnh, còn tiến trình thanh lý đi theo quy trình riêng của sàn. Thứ ba, ký quỹ khả dụng thay đổi liên tục theo lãi lỗ chưa thực hiện và phí funding, nên khoảng cách tới mức duy trì cũng biến động theo.

Bài này dừng ở mức đó và không đi vào cách sàn tính mức ký quỹ duy trì hay quỹ bảo hiểm. Phần đó nằm ở bài tại sao vị thế bị thanh lý.

Đặt cắt lỗ ở đâu là quyết định của bạn, còn thứ tự giữa cắt lỗ và thanh lý thì không có gì bảo đảm sẵn.

9. Cùng một lần không khớp, spot và futures cho hai kết cục khác nhau

Cùng một sự cố “kích hoạt rồi mà không khớp”, hai thị trường cho hai kết cục khác nhau. Sau sự cố, chỗ cần mở ra xem ở hai bên cũng không giống nhau.

Ở spot không có bên nào đóng vị thế thay bạn. Lệnh không khớp thì tài sản vẫn nằm trong tài khoản, lệnh hoặc chờ tiếp hoặc đã bị hủy, và bạn xử lý lại bằng tay lúc nào cũng được. Ở futures, trong lúc lệnh nằm chờ thì ký quỹ vẫn bị lãi lỗ chưa thực hiện bào mòn, và nếu giá đi tiếp cùng chiều, vị thế trôi dần về vùng mà tiến trình thanh lý can thiệp.

Trên cùng một sàn, mục cắt lỗ ở phần spot và mục cắt lỗ ở phần futures hay có tên gần giống nhau mà hành xử khác nhau: ở futures nó thường gắn theo vị thế và đặt kèm được ngay lúc mở lệnh, ở spot nó là một lệnh riêng nằm trong danh sách lệnh chờ, và giá trị mặc định của loại giá tham chiếu ở hai phần cũng có thể khác. Nếu phần nền còn mơ hồ, bài spot và futures khác nhau ở đâu nói kỹ hơn; còn nếu bạn chỉ mua và giữ ở spot thì thao tác cơ bản nằm ở bài cách mua bitcoin.

10. Ba biến thể hay dùng: dời theo giá, cặp lệnh hủy lẫn nhau, lệnh gắn vào một phần vị thế

Ngoài hai dạng cơ bản, màn hình đặt lệnh còn vài biến thể hay dùng. Cả ba biến thể dưới đây đều đi qua đúng chuỗi sáu bước ở trên, chúng chỉ thay đổi cách sinh ra điều kiện hoặc phạm vi áp dụng.

Dời theo giá: trailing stop

Với lệnh dời theo giá, bạn không nhập một mức giá cố định mà nhập một biên độ. Ở chiều bán, hệ thống ghi nhận mức giá cao nhất kể từ lúc lệnh được gửi, rồi kích hoạt khi giá giảm khỏi mức cao nhất đó đúng bằng biên độ bạn đặt. Ở chiều mua thì ngược lại, mốc là mức giá thấp nhất được ghi nhận sau khi gửi lệnh, và điều kiện thành lập khi giá tăng lại đúng bằng biên độ.

Hai chi tiết hay bị bỏ qua: mốc được tính từ lúc lệnh được gửi, không phải từ đỉnh hay đáy trước đó trên biểu đồ; và mỗi cặp giao dịch có giới hạn biên độ tối thiểu, tối đa. Quan trọng nhất là kích hoạt xong, lệnh vẫn vào sổ như mọi lệnh khác, nên khả năng không khớp ở bước bốn và bước năm còn nguyên.

Cặp lệnh hủy lẫn nhau: OCO và TP/SL

Cấu trúc này ghép một lệnh chốt lời và một lệnh cắt lỗ thành một cặp, bên nào kích hoạt trước thì bên còn lại bị hủy. Ở Binance, cặp OCO gồm một lệnh giới hạn và một lệnh stop limit; ở Bybit, TP/SL gắn theo vị thế cũng hủy lệnh đối ứng khi một bên được kích hoạt.

Cặp lệnh bảo đảm bạn không bị khớp cả hai chiều. Nó không bảo đảm bên được kích hoạt sẽ khớp, vì bên đó vẫn phải qua sổ lệnh như thường, nên một cặp lệnh vẫn có thể kết thúc mà không có giao dịch nào diễn ra.

Chỉ gắn vào một phần vị thế

Ở phần futures, TP/SL có thể áp cho toàn bộ vị thế hoặc chỉ cho khối lượng của lệnh hiện tại. Bybit phân biệt rõ hai phạm vi này. Nếu bạn gắn cắt lỗ cho một phần, lúc điều kiện thành lập chỉ phần đó được xử lý, khối lượng còn lại vẫn mở nguyên.

Trạng thái này hay xuất hiện khi vào lệnh làm nhiều nhịp: nhịp đầu có gắn TP/SL, các nhịp sau vào thêm mà không gắn. Chỗ để kiểm tra là cột khối lượng của lệnh điều kiện đặt cạnh cột khối lượng vị thế.

11. Lệnh đã kích hoạt mà không bán được: lần ngược từng bước và mở đúng màn hình

Khi lệnh cắt lỗ đã kích hoạt mà tài khoản không như bạn nghĩ, việc cần làm là xác định nó hỏng ở bước nào, và mỗi bước có một màn hình để xác nhận.

Thứ tự mở màn hình

Làm theo thứ tự này thì hiếm khi phải đoán:

1. Lịch sử lệnh. Tìm đúng dòng của lệnh cắt lỗ đó. Trạng thái của nó là đã khớp, khớp một phần, đã hủy hay hết hiệu lực? Chỉ riêng bước này đã loại được phần lớn giả thuyết.
2. Phần cài đặt kích hoạt của chính lệnh đó. Loại giá tham chiếu là gì, giá kích hoạt là bao nhiêu, dạng lệnh là thị trường hay giới hạn. Nếu loại giá không phải cái bạn tưởng, nguyên nhân nằm ở bước hai của chuỗi.
3. Danh sách lệnh đang chờ. Nếu có một lệnh giới hạn đang nằm đó với khối lượng đúng bằng phần chưa bán, nguyên nhân nằm ở bước bốn: lệnh đã vào sổ nhưng chưa gặp bên đối ứng.
4. Lịch sử khớp lệnh. Có nhiều dòng khớp nhỏ hay không, giá bình quân là bao nhiêu. Đây là chỗ nhìn ra mức trượt giá thực tế của lần đó.
5. Thông báo và email. OKX ghi rõ lệnh tự hủy vì vượt ngưỡng bảo vệ thì có email thông báo.
6. Bản ghi thanh lý (chỉ ở futures). Có bản ghi này thì mọi câu hỏi về lệnh cắt lỗ dừng ở đây: nó đã hết hiệu lực trước khi tới lượt.

Hai chi tiết dễ đọc nhầm: giá khớp hiển thị trên một dòng lệnh thường là giá bình quân của nhiều nhịp; và trước khi kích hoạt, nhiều sàn để lệnh điều kiện ở một tab tách khỏi danh sách lệnh chờ thông thường nên tìm ở tab quen thuộc sẽ không thấy gì. Vị trí các mục này thay đổi theo từng sàn và từng phiên bản giao diện; với Binance, chúng nằm trong phần lịch sử của khu giao dịch và được điểm qua ở bài các tính năng của Binance.

12. Vì sao những mốc mà nhiều người cùng chọn hay bị đi qua liên tiếp

Có một hiện tượng nhiều người gặp: giá chạm đúng vùng mình đặt cắt lỗ rồi đi tiếp một mạch qua thêm vài mốc nữa, sau đó mới quay lại. Phần này mô tả thứ tự của chuỗi việc đó, không suy đoán về ý định của ai. Mọi người chọn mốc đặt lệnh khá giống nhau, ngay dưới đáy gần nhất hoặc ngay dưới một mức giá tròn, nên khối lượng điều kiện dồn vào một dải hẹp thay vì rải đều.

Từ đó, chuỗi diễn ra theo thứ tự sau:

1. Giá đi vào dải đó và điều kiện của nhóm lệnh đầu tiên thành lập.
2. Phần lớn các lệnh này đi ra dưới dạng lệnh thị trường, tức là lấy khối lượng đang chào mua chứ không nằm chờ.
3. Khối lượng chào mua ở các mức gần nhất bị lấy hết, giá tụt xuống mức tiếp theo còn khối lượng, và mức tụt đó chạm điều kiện của nhóm lệnh nằm dưới.

Ba yếu tố làm chuỗi này đi xa hơn: sổ lệnh mỏng ở vùng đó, nhiều điều kiện dồn vào một dải hẹp, và phần lớn các lệnh được kích hoạt đều là dạng thị trường. Khi cả ba cùng có mặt, quãng đường giá đi trong một nhịp dài hơn hẳn lúc bình thường, nên mức trượt giá của lệnh dạng thị trường lớn hơn thường lệ, còn lệnh dạng giới hạn thì không khớp. Có ai cố ý làm vậy hay không thì chúng ta không xác nhận được, nên bài này chỉ dừng ở việc mô tả thứ tự.

13. Mỗi sàn cho chọn những gì: đối chiếu theo tài liệu hỗ trợ của từng sàn

Phần này gom mọi thứ liên quan tới giao diện và tên gọi vào một chỗ, vì đây là phần thay đổi nhiều nhất theo thời gian. Bảng dưới đây đối chiếu theo tài liệu hỗ trợ của từng sàn tại thời điểm ghi bài (tháng 8/2026).

Tên gọi trên màn hình có thể khác với tên trong bảng, và tùy khu vực, danh sách loại lệnh hiển thị trong ô đặt lệnh cũng khác nhau, nên chỗ đáng tin nhất vẫn là màn hình trong chính tài khoản của bạn. Ba câu hỏi để tự đối chiếu: dạng lệnh là thị trường hay giới hạn, loại giá tham chiếu là gì, và phạm vi áp dụng là toàn bộ vị thế hay một phần.

Tiết lộ liên kết tiếp thị: một số liên kết là liên kết đối tác. Chúng tôi có thể nhận hoa hồng mà bạn không tốn thêm chi phí. Đây không phải là lời khuyên đầu tư.

Các thẻ trên chỉ ghi hình thức mà mỗi nơi cung cấp, không xếp hạng nơi nào tốt hơn cho việc đặt cắt lỗ, vì kết quả của một lệnh phụ thuộc vào sổ lệnh của cặp giao dịch nhiều hơn là vào tên sàn. Các tiêu chí so sánh khác nằm ở bài các sàn giao dịch tiền điện tử.

14. Bốn câu hay bị hiểu sai, và lệnh cắt lỗ thật ra làm được gì

Bốn câu dưới đây xuất hiện thường xuyên trong các nhóm chat, và cả bốn đều lệch so với tài liệu của sàn. Sửa lại bốn câu này thì phần lớn hiểu nhầm về lệnh cắt lỗ được gỡ.

Câu 1: “Stop market thì chắc chắn khớp”

Không đúng. Theo mô tả của Binance, dạng lệnh này đi kèm dung sai trượt giá, phần khối lượng chưa khớp nằm lại dưới dạng lệnh giới hạn maker, và lệnh có thể bị hủy khi số dư không đủ. Ba chi tiết đó đủ để thấy đây không phải một bảo đảm.

Câu 2: “Đặt cắt lỗ là chốt được mức lỗ”

Thứ được cố định là điều kiện gửi lệnh, còn số tiền thì do giá khớp quyết định, mà giá khớp lại do sổ lệnh quyết định. Ở đoạn giá đi nhanh qua vùng mỏng, mức khớp có thể lệch xa mức bạn nhập. Khoản lỗ là kết quả ở cuối chuỗi sáu bước.

Câu 3: “Có cắt lỗ thì khỏi lo bị thanh lý”

Hai tiến trình tách rời nhau. Tài liệu futures của Binance khuyên không đặt giá kích hoạt sát mức thanh lý ước tính, chính vì tiến trình thanh lý có thể chạm tới trước và làm lệnh cắt lỗ hết hiệu lực.

Câu 4: “Đã đặt giá nào thì bán ở giá đó”

Giá kích hoạt là điều kiện, còn giá khớp do sổ lệnh quyết định. Giữa hai con số đó có khối lượng đối ứng, có hàng đợi, có kiểm tra số dư và có các ngưỡng bảo vệ.

Cột bên trái là những việc lệnh thật sự làm được, cột bên phải là những việc nằm ngoài phạm vi của nó. Còn việc có đặt cắt lỗ hay không, đặt ở đâu, dùng dạng nào là quyết định của bạn. Bài này chỉ mô tả cái mà lệnh làm sau khi bấm xác nhận.

15. Thuật ngữ trên màn hình đặt lệnh, giải thích ngắn

Các từ dưới đây xuất hiện ngay trên màn hình đặt lệnh. Bản dịch giao diện mỗi nơi một khác, nên phần này ghi kèm tên tiếng Anh hay gặp.

Một cách tự kiểm tra nhanh: nói lại được ba câu sau bằng lời của mình. Giá kích hoạt quyết định thời điểm; giá giới hạn quyết định mức giá tệ nhất bạn chấp nhận; giá khớp do khối lượng đối ứng quyết định. Ba câu này đúng ở mọi sàn, không phụ thuộc cách bố trí giao diện.

Câu hỏi thường gặp về lệnh cắt lỗ

Xem tiếp: các loại lệnh trên sàn crypto